4 March 2026 | Directorate-General for Mobility and Transport
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε μια ολοκληρωμένη Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική με σκοπό να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την τεχνολογική πρωτοπορία στους κλάδους της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής κατασκευής και της ναυτιλίας. Η Στρατηγική καθορίζει ένα όραμα και συγκεκριμένες δράσεις για την ενίσχυση της βιομηχανικής κυριαρχίας, του εμπορίου και της οικονομικής ασφάλειας της Ευρώπης, στηρίζοντας παράλληλα την καθαρή και ψηφιακή μετάβαση των συγκεκριμένων τομέων.
Η ευρωπαϊκή ναυπηγική βιομηχανία και η ναυτιλία είναι ζωτικής σημασίας για τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης, τις εμπορικές ροές, την κινητικότητα, τις αμυντικές ικανότητες, καθώς και για την προστασία των περιουσιακών στοιχείων και των πόρων των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών (ΑΟΖ) της Ευρώπης.
Αντιμέτωπη με τον εντεινόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό και τις αυξανόμενες εξαρτήσεις από την παραγωγή πλοίων σε τρίτες χώρες, η Στρατηγική εισάγει μέτρα για την ενίσχυση αυτών των κρίσιμων βιομηχανιών, διαρθρωμένα γύρω από τρεις κύριους πυλώνες.
Βασικές δράσεις για την ενίσχυση της ναυτιλίας και της ναυπηγικής βιομηχανίας στην ΕΕ
Πυλώνας 1: «Κατασκευή, Εξοπλισμός και Επισκευή» (Build, Equip and Repair)
Επικεντρώνεται στην ενίσχυση των δυνατοτήτων της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής κατασκευής και της τεχνολογικής της πρωτοπορίας, με σκοπό την αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς πλωτών μεταφορών.
- Περιλαμβάνει δράσεις που έχουν σχεδιαστεί για την ενίσχυση της βιομηχανικής κυριαρχίας της ΕΕ και τη δημιουργία συνεργειών σε όλη τη ναυτιλιακή αλυσίδα αξίας. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα ιδρύσει τη «Συμμαχία για την Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Ναυτιλιακή Αλυσίδα Αξίας».
- Στοχεύει στην επιτάχυνση του ψηφιακού και κυκλικού μετασχηματισμού των ευρωπαϊκών ναυπηγείων.
- Επιδιώκει τη μεγιστοποίηση της δημόσιας ζήτησης και χρηματοδότησης, καθώς και τη βελτίωση των ίσων όρων ανταγωνισμού (level playing field) παγκοσμίως για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Πυλώνας 2: «Μεταφορά και Διασύνδεση» (Transport and Connect)
Περιλαμβάνει μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της βιωσιμότητας και της συνδεσιμότητας των θαλάσσιων μεταφορών.
- Καλύπτει μέτρα για την απλούστευση των διαδικασιών υποβολής εκθέσεων και των διοικητικών διαδικασιών για τη ναυτιλία.
- Υποστηρίζει την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και προωθεί τη ναυτιλία υψηλής ποιότητας.
- Ενισχύει την ευελιξία και την προληπτική στάση στις διεθνείς σχέσεις. Η Επιτροπή, μαζί με τα κράτη μέλη, θα ενισχύσει τη συμμετοχή της ΕΕ στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) όσον αφορά τα παγκόσμια ναυτιλιακά πρότυπα, ώστε να συμβάλει στην επίτευξη ίσων όρων ανταγωνισμού.
- Ανακοινώνει τη συνεχή χρήση των τρεχουσών κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στις θαλάσσιες μεταφορές, προκειμένου να διατηρηθούν τα σημερινά μερίδια αγοράς και να ενθαρρυνθούν τα πλοία να επιλέγουν σημαίες κρατών μελών της ΕΕ απέναντι στον έντονο παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Πυλώνας 3: «Ασφάλεια και Προστασία» (Secure and Protect)
Επιδιώκει να ενισχύσει τις ναυτικές, υποβρύχιες, διπλής χρήσης (dual-use) και στρατιωτικές ικανότητες κινητικότητας της Ευρώπης, με σκοπό την αναβάθμιση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας.
- Κινητοποιεί διάφορα εργαλεία για την υποστήριξη της ναυτικής παραγωγικής ικανότητας.
- Ενισχύει την επίγνωση της κατάστασης στον ναυτιλιακό τομέα (maritime domain awareness) σε επίπεδο ΕΕ.
- Προωθεί έναν μηχανισμό υποστήριξης για την κατασκευή οχηματαγωγών πλοίων (ferries) διπλής χρήσης με ενισχυμένες στρατιωτικές προδιαγραφές.
Οριζόντιες πρωτοβουλίες, Χρηματοδότηση και Δεξιότητες
Οι πυλώνες αυτοί υποστηρίζονται από οριζόντιες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και καινοτομίας, της χρηματοδότησης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων. Η Επιτροπή θα προωθήσει την τεχνολογική πρωτοπορία και την καινοτομία της ΕΕ μέσω πολιτικών, κανονιστικών και χρηματοδοτικών πλαισίων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα ερευνητικά έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ αναπτύσσονται αποτελεσματικά στην αγορά.
Η Στρατηγική στοχεύει στην κινητοποίηση ευρωπαϊκών, εθνικών και ιδιωτικών πόρων για την υποστήριξη επενδύσεων στην απανθρακοποίηση του στόλου, την καινοτομία και την άμυνα. Αυτό περιλαμβάνει την αξιοποίηση υφιστάμενων πόρων, όπως:
- Το πρόγραμμα Connecting Europe Facility (Μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη»).
- Το Innovation Fund (Ταμείο Καινοτομίας) και το πρόγραμμα Horizon Europe («Ορίζοντας Ευρώπη»).
- Τα προγράμματα του European Defence Fund (Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας).
- Τα εθνικά έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS).
- Εργαλεία επιμερισμού κινδύνου μέσω του InvestEU, εν αναμονή της έγκρισης του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ).
Στον τομέα των δεξιοτήτων, η Επιτροπή επιδιώκει να εντοπίσει τα κενά στη ναυτική εκπαίδευση, να επεκτείνει τα δίκτυα κατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων και να αυξήσει τη συμμετοχή στη ναυτική τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής, η Επιτροπή θα συστήσει ένα υψηλού επιπέδου Συμβούλιο Ναυτιλιακών Βιομηχανιών και Λιμένων (Maritime Industries and Ports Board), υπό την προεδρία του αρμόδιου Επιτρόπου και των Εκτελεστικών Αντιπροέδρων.
Δηλώσεις
Απόστολος Τζιτζικώστας, Επίτροπος για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό: «Με τις Στρατηγικές μας για τα Λιμάνια της ΕΕ και τη Βιομηχανική Ναυτιλία, εξοπλίζουμε τους τομείς των λιμένων, της ναυτιλίας και της ναυπηγικής βιομηχανίας της Ευρώπης ώστε να ηγηθούν της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια, να θωρακίσουν το εμπόριο και την άμυνα και να παραμείνουν παγκοσμίως ανταγωνιστικοί. Ανανεώνουν τη φιλοδοξία μας για ευρωπαϊκή πρωτοπορία στη θάλασσα, ενισχύοντας την οικονομική ασφάλεια, οδηγώντας τη βιώσιμη ανάπτυξη και υποστηρίζοντας ποιοτικές θέσεις εργασίας και την εδαφική συνοχή σε ολόκληρη την Ευρώπη. Δουλεύοντας χέρι-χέρι με τη βιομηχανία και όλους τους σχετικούς φορείς, θα μετατρέψουμε αυτές τις Στρατηγικές σε συγκεκριμένα αποτελέσματα και θα εδραιώσουμε την Ευρώπη ως την κορυφαία ήπειρο στις πλωτές μεταφορές.»
Stéphane Séjourné, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος για την Ευημερία και τη Βιομηχανική Στρατηγική: «Οι κλάδοι της ναυτιλιακής κατασκευής και της ναυτιλίας στην Ευρώπη είναι θεμελιώδεις για την κυριαρχία μας. Αποτελούν βασικούς μοχλούς της στρατηγικής μας αυτονομίας, της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας. Η στρατηγική μας όχι μόνο θα αυξήσει τις παραγωγικές ικανότητες στην Ευρώπη, αλλά θα υποστηρίξει επίσης την πρωτοπορία του “Made in EU” για συγκεκριμένα τμήματα πλοίων, τεχνολογίες και καινοτομίες. Οι Βιομηχανικές Ναυτιλιακές Στρατηγικές αντικατοπτρίζουν τη νέα μας μέθοδο, η οποία βασίζεται σε έναν στρατηγικό διάλογο και εφαρμόζει μια προσέγγιση επιχειρηματικού σχεδίου (business plan) που καλύπτει όλους τους στρατηγικούς πυλώνες για την αλυσίδα αξίας: από τις προκλήσεις της απανθρακοποίησης έως την ψηφιοποίηση, και από την τόνωση της ζήτησης έως τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού και την ενσωμάτωση ιδιαιτεροτήτων διπλής χρήσης, με μέτρα απλούστευσης και νέα, ειδική χρηματοδότηση.»
