Η περιβαλλοντική επικοινωνία για τα δομικά υλικά μπαίνει σε μια πιο απαιτητική φάση. Με τον νόμο 5317/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 108/10.07.2026, η Ελλάδα ενσωμάτωσε την Οδηγία (ΕΕ) 2024/825 για την ενδυνάμωση των καταναλωτών στην πράσινη μετάβαση και τροποποίησε το πλαίσιο προστασίας του καταναλωτή απέναντι σε παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές.
Οι νέες ρυθμίσεις έχουν άμεση σημασία για προϊόντα όπως μονωτικά υλικά, χρώματα, κονιάματα, κόλλες πλακιδίων, τσιμέντο, κεραμικά, κουφώματα, συστήματα ξηράς δόμησης και γενικότερα για κάθε προϊόν που χρησιμοποιείται στον κατασκευαστικό τομέα. Δεν αφορούν μόνο την ετικέτα. Αφορούν κάθε μήνυμα που συνοδεύει ένα προϊόν: τεχνικά φυλλάδια, καταλόγους, ιστοσελίδες, παρουσιάσεις πωλήσεων, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δηλώσεις προς πελάτες ή συνεργάτες.
Από το «πράσινο» μήνυμα στην τεκμηριωμένη πληροφορία
Ο νόμος ορίζει ως περιβαλλοντικό ισχυρισμό κάθε μήνυμα ή απεικόνιση που δηλώνει ή υπονοεί ότι ένα προϊόν, μια κατηγορία προϊόντων, ένα εμπορικό σήμα ή μια επιχείρηση έχει θετικό ή μηδενικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο, ότι επιβαρύνει λιγότερο το περιβάλλον σε σχέση με άλλα ή ότι έχει βελτιώσει την περιβαλλοντική του επίδοση με την πάροδο του χρόνου.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι φράσεις όπως «οικολογικό υλικό», «πράσινο δομικό προϊόν», «φιλικό προς το περιβάλλον», «χαμηλού άνθρακα», «βιώσιμο» ή «κλιματικά ουδέτερο» δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν ως γενικά διαφημιστικά επίθετα. Πρέπει να αντιστοιχούν σε συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, να έχουν σαφή πεδίο εφαρμογής και να μπορούν να τεκμηριωθούν.
Τι σημαίνει αυτό για τα δομικά υλικά
Τα δομικά υλικά έχουν περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε πολλά στάδια: εξόρυξη ή παραγωγή πρώτων υλών, βιομηχανική επεξεργασία, μεταφορά, εφαρμογή στο έργο, χρήση στο κτίριο, συντήρηση, αποξήλωση, επαναχρησιμοποίηση ή διαχείριση ως απόβλητο. Επομένως, ένας ισχυρισμός δεν αρκεί να είναι αληθής σε ένα επιμέρους σημείο. Πρέπει να μην δημιουργεί παραπλανητική συνολική εικόνα για το προϊόν.
Για παράδειγμα, ένα δομικό υλικό μπορεί να περιέχει ανακυκλωμένο περιεχόμενο, να έχει χαμηλότερες εκπομπές σε ένα στάδιο παραγωγής ή να συμβάλλει στην ενεργειακή απόδοση ενός κτιρίου. Αυτά είναι χρήσιμα στοιχεία, αλλά πρέπει να παρουσιάζονται με ακρίβεια: ποιο χαρακτηριστικό αφορά ο ισχυρισμός, σε ποια ποσότητα ή ποσοστό, με ποια μέθοδο μέτρησης, σε σύγκριση με τι και για ποιο στάδιο του κύκλου ζωής.
Οι ισχυρισμοί που χρειάζονται προσοχή
Ο νόμος απαγορεύει τη χρήση γενικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών όταν η επιχείρηση δεν μπορεί να αποδείξει αναγνωρισμένη εξαιρετική περιβαλλοντική επίδοση σχετική με τον ισχυρισμό. Επίσης, δεν επιτρέπεται να παρουσιάζεται ως πλεονέκτημα κάτι που αποτελεί ήδη υποχρεωτική νομική απαίτηση για όλα τα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας.
Στα δομικά υλικά, αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Η συμμόρφωση με υποχρεωτικό τεχνικό πρότυπο, κανονιστική απαίτηση ή ελάχιστο όριο δεν πρέπει να προβάλλεται σαν μοναδικό «πράσινο» χαρακτηριστικό. Αντίστοιχα, η ύπαρξη δήλωσης περιβαλλοντικών επιδόσεων ή άλλης τεχνικής τεκμηρίωσης μπορεί να υποστηρίξει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μετατρέπει αυτομάτως το προϊόν σε «οικολογικό» ούτε αποδεικνύει συνολική περιβαλλοντική υπεροχή.
Ανθεκτικότητα, επισκευασιμότητα και κυκλικότητα
Η νομοθεσία δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε έννοιες όπως η ανθεκτικότητα, η δυνατότητα επισκευής, η ανακυκλωσιμότητα και η διαθεσιμότητα ανταλλακτικών ή οδηγιών συντήρησης. Για τον κατασκευαστικό τομέα, αυτές οι έννοιες έχουν πρακτική αξία: ένα υλικό δεν αξιολογείται μόνο ως προϊόν που πωλείται σήμερα, αλλά και ως στοιχείο ενός κτιρίου που θα χρησιμοποιηθεί, θα συντηρηθεί, θα επισκευαστεί ή θα αποξηλωθεί στο μέλλον.
Όταν μια επιχείρηση προβάλλει ότι ένα δομικό προϊόν είναι ανθεκτικό, επισκευάσιμο ή κατάλληλο για κυκλική χρήση, πρέπει να μπορεί να εξηγήσει σε τι βασίζεται ο ισχυρισμός. Η απλή αναφορά σε «μεγάλη διάρκεια ζωής» ή «κυκλικό υλικό» δεν αρκεί, αν δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες πληροφορίες, τεχνικά δεδομένα ή σαφείς προϋποθέσεις χρήσης και συντήρησης.
Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις δομικών υλικών
Η βασική αλλαγή είναι ότι οι περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί χρειάζονται εσωτερικό έλεγχο πριν δημοσιοποιηθούν. Οι επιχειρήσεις καλό είναι να καταγράψουν όλους τους ισχυρισμούς που χρησιμοποιούν σήμερα, να εντοπίσουν ποιοι είναι γενικοί ή ασαφείς και να τους αντικαταστήσουν με πιο συγκεκριμένες, μετρήσιμες και τεκμηριωμένες διατυπώσεις.
Ένας πρακτικός φάκελος τεκμηρίωσης μπορεί να περιλαμβάνει: το ακριβές κείμενο του ισχυρισμού, το προϊόν ή την οικογένεια προϊόντων που αφορά, τα τεχνικά ή περιβαλλοντικά δεδομένα στα οποία βασίζεται, τη μέθοδο υπολογισμού ή αξιολόγησης, την ημερομηνία επικαιροποίησης και τον υπεύθυνο έγκρισης. Με αυτόν τον τρόπο, το marketing, το τεχνικό τμήμα και η κανονιστική συμμόρφωση λειτουργούν συντονισμένα.
Γιατί είναι κρίσιμο για τον κατασκευαστικό κλάδο
Η ζήτηση για πιο βιώσιμα κτίρια, η χρήση περιβαλλοντικών δεδομένων στις δημόσιες και ιδιωτικές προμήθειες και η μετάβαση σε πιο ψηφιακή τεκμηρίωση προϊόντων αυξάνουν την ανάγκη για αξιόπιστες πληροφορίες. Οι νέοι κανόνες δεν περιορίζουν την περιβαλλοντική επικοινωνία. Την κάνουν όμως πιο υπεύθυνη, πιο ακριβή και πιο χρήσιμη για τους επαγγελματίες και τους τελικούς χρήστες.
Για τις επιχειρήσεις δομικών υλικών, η πρόκληση δεν είναι να σταματήσουν να μιλούν για βιωσιμότητα. Είναι να περάσουν από τους γενικούς χαρακτηρισμούς σε σαφείς αποδείξεις: τι ακριβώς ισχυρίζονται, για ποιο προϊόν, με ποια δεδομένα και υπό ποιες προϋποθέσεις. Αυτή η μετάβαση μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην αγορά και να μειώσει τον κίνδυνο greenwashing.
Πηγή: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2026/20260100108.pdf
